Za co płacisz, zamawiając stronę internetową dla firmy

Pytanie „ile kosztuje strona internetowa” ma tyle samo sensu co pytanie, ile kosztuje samochód dostawczy. Odpowiedź zależy od tego, co ma wozić. Ten tekst nie poda Ci kwot, bo każda podana w oderwaniu od zakresu byłaby zmyślona. Pokaże, z czego składa się rachunek, żeby dało się porównać dwie oferty, które różnią się dwukrotnie, i wiedzieć, za co dopłacasz.

Pierwsza rzecz: strona to nie jedna pozycja

W ofercie za stronę zwykle mieszczą się cztery różne rzeczy: praca nad tym, co ma się na niej znaleźć, projekt graficzny, kod i wdrożenie oraz utrzymanie po starcie. Firma, która podaje jedną liczbę bez rozbicia, nie robi Ci przysługi: przy pierwszej rozbieżności okaże się, że akurat ta część była poza zakresem.

Poproś o rozbicie na te cztery pozycje. Oferta, w której każda z nich ma osobny opis, daje się porównać z inną, nawet gdy sumy są różne.

• Treść

  Teksty, zdjęcia i to, co w jakiej kolejności czyta odwiedzający.

• Projekt graficzny

  Układy stron, typografia, kolory i stany elementów.

• Kod i wdrożenie

  Zbudowanie tego, co widać, i uruchomienie na serwerze.

• Utrzymanie po starcie

  Aktualizacje, kopie zapasowe, monitoring i drobne poprawki.

Co realnie podbija cenę

Liczba unikalnych układów, nie liczba podstron

Dwadzieścia podstron zbudowanych z tych samych pięciu typów sekcji kosztuje mniej niż pięć podstron, z których każda wygląda inaczej. Praca idzie w projektowanie i kodowanie układu, a nie w wypełnianie go treścią. Jeśli chcesz obniżyć koszt, ogranicz liczbę wyjątków, a nie liczbę podstron.

Treść, której jeszcze nie ma

Najczęstsza przyczyna opóźnień to nie kod, tylko teksty i zdjęcia. Jeśli wykonawca ma napisać treści, to osobna praca i osobny koszt. Jeśli masz je dostarczyć, warto z góry ustalić termin, bo strona czekająca na teksty przez dwa miesiące kosztuje obie strony. Co jeszcze wydłuża projekt, rozpisałem w tekście o tym, ile trwa zrobienie strony firmowej.

Funkcje poza prezentacją

Formularz kontaktowy to drobiazg. Rezerwacja terminu, konto klienta, kalkulator wyceny albo integracja z systemem, którego używasz, to już osobne moduły z własną logiką i własnymi przypadkami brzegowymi. To zwykle największa różnica między ofertą „wizytówkowa” a „z funkcjami”.

Wersje językowe

Druga wersja językowa to nie tylko tłumaczenie. To także osobne adresy, poprawne oznaczenia dla wyszukiwarki i panel, w którym redakcja prowadzi obie wersje bez pomyłek. Zaplanowana od początku kosztuje mniej niż dołożona rok później.

Migracja ze starej strony

Przeniesienie treści, zachowanie starych adresów i przekierowania to praca, której nie widać na zrzucie ekranu, ale decyduje o tym, czy po wdrożeniu nie zniknie ruch z wyszukiwarki.

Co cenę zbija

• Mniejszy pierwszy etap. Strona, która rusza z pięcioma podstronami i rośnie później, kosztuje mniej niż komplet zaplanowany na zapas.
• Gotowe treści i zdjęcia. Nawet niedoskonałe, ale istniejące, są tańsze niż czekanie.
• Powtarzalne sekcje zamiast wyjątków. Każdy układ „tylko na tej jednej podstronie” to osobna praca.
• Decyzje podejmowane po jednej stronie. Projekt, w którym akceptację daje jedna osoba, idzie szybciej niż ten, w którym zdanie ma sześć osób.

Koszty, które wracają co roku

Rachunek za wdrożenie to nie całość. Co roku wracają: domena, hosting, certyfikat (zwykle darmowy, ale nie zawsze), płatne integracje, a przy gotowych systemach także licencje wtyczek albo szablonu. Do tego dochodzi utrzymanie: aktualizacje, kopie zapasowe, monitoring i drobne poprawki.

Warto policzyć to na trzy lata, a nie na moment zakupu. Tania strona z abonamentem za każdy element potrafi w tym okresie kosztować więcej niż droższe wdrożenie bez opłat licencyjnych. Ja stawiam serwisy firmowe na własnym, lekkim CMS-ie właśnie dlatego, że nie dokłada opłat licencyjnych ani wtyczek do aktualizowania: opisałem to na stronie o stronach internetowych dla firm.

Rozliczenie: stała cena czy stawka dzienna

Stała cena ma sens, gdy zakres da się spisać: liczba układów, lista funkcji, kto dostarcza treści. Wtedy ryzyko leży po stronie wykonawcy, a Ty wiesz, ile zapłacisz. Stawka dzienna ma sens przy pracy, której nie da się dokładnie opisać z góry: rozwój istniejącego systemu, przejęcie po kimś, prace utrzymaniowe.

Najgorszy wariant to stała cena przy nieokreślonym zakresie. Wtedy każda rozmowa o zmianie zamienia się w spór o to, czy coś było w cenie.

Na co patrzeć w ofercie poza kwotą

1. Czyj jest kod i dane po zakończeniu. Czy dostajesz kod i dostępy, czy tylko gotową stronę na cudzym serwerze.
2. Co obejmuje gwarancja. Ile trwa, co jest poprawką błędu, a co nową funkcją.
3. Ile rund poprawek mieści się w cenie. Brak tej informacji to główne źródło nieporozumień.
4. Kto płaci za hosting i domenę. Oraz na czyje dane są zarejestrowane.
5. Co się dzieje, gdy wykonawca zniknie. Czy dokumentacja pozwala komuś innemu przejąć projekt.

Ostatni punkt bywa pomijany, a jest najważniejszy przy współpracy z jedną osobą albo z małą firmą. U mnie odpowiedź brzmi: serwer i konta usług stoją na Twoich danych, kod i dane dostajesz na żądanie w każdej chwili, a dokumentacja jest pisana tak, żeby kolejny programista uruchomił projekt bez rozmowy ze mną.

Jak przygotować się do rozmowy o wycenie

Wystarczą trzy rzeczy: po co komuś Twoja strona (co ma zrobić odwiedzający), co masz już gotowe (teksty, zdjęcia, logo, stara strona) i co musi się wydarzyć poza prezentacją firmy (formularz, rezerwacja, integracja). Z tym da się podać widełki na pierwszej rozmowie, zamiast po dwóch tygodniach analizy.

U mnie ta rozmowa i widełki są bezpłatne i nie zobowiązują do niczego. Jeśli wyjdzie, że wystarczy Ci mniejszy zakres, powiem to zamiast dobudowywać.

Sygnały, że oferta jest za tania

Bardzo niska cena zwykle nie bierze się z efektywności, tylko z tego, że czegoś w niej nie ma. Najczęściej brakuje trzech rzeczy: czasu na zrozumienie, po co ta strona jest, pracy nad tym, żeby działała na telefonie i dla osób korzystających z czytnika ekranu, oraz przekazania projektu w stanie, w którym ktoś inny może go przejąć.

Drugim źródłem niskiej ceny bywa model, w którym strona zostaje na cudzym serwerze, w cudzym panelu i za miesięczną opłatą. To bywa uczciwe rozwiązanie, ale warto wiedzieć, że kupujesz wtedy dostęp, a nie stronę. Pytanie „co dostaję, gdy przestanę płacić” rozstrzyga sprawę w jednym zdaniu.

Trzeci sygnał to oferta bez pytań. Jeśli wykonawca podaje cenę, zanim zapyta, co ma się na stronie dziać i co masz gotowe, to albo ma jeden szablon na wszystko, albo dopisze różnicę później jako prace dodatkowe.

Czego nie kupujesz razem ze stroną

Strona nie jest kampanią marketingową. Sama w sobie nie przyprowadzi klientów, jeśli nikt jej nie widzi i nikt o niej nie wie. Pozycjonowanie w wyszukiwarce to osobna, długa praca, a reklama to osobny budżet. Dobra strona sprawia, że ruch, który już masz, zamienia się w zapytania, i że nie musisz się jej wstydzić, gdy ktoś sprawdza firmę przed rozmową.

Uczciwy wykonawca powie to wprost zamiast obiecywać pierwsze miejsce w wynikach wyszukiwania. Jeśli słyszysz taką obietnicę w cenie strony, potraktuj to jak informację o wykonawcy, nie o Twoim projekcie.